Ο ιδρυτής της Bridgewater, Ray Dalio, επισημαίνει ότι σε έναν παρατεταμένο πόλεμο δεν υπερισχύει απαραίτητα όποιος προκαλεί τον μεγαλύτερο πόνο, αλλά όποιος μπορεί να τον αντέξει περισσότερο
Μια ζοφερή και άκρως ανησυχητική εικόνα για το μέλλον της παγκόσμιας ισορροπίας δυνάμεων σκιαγραφεί ο Ray Dalio, προειδοποιώντας για μια επερχόμενη σύγκρουση που ενδέχεται να αλλάξει δραματικά τον χάρτη της γεωπολιτικής ισχύος.
Σε μια εκτενή και δραματική ανάλυση, ο ιδρυτής της Bridgewater Associates κρούει τον κώδωνα του κινδύνου: η αντιπαράθεση μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών, Ισραήλ και Ιράν δεν είναι απλώς μία ακόμη κρίση στη Μέση Ανατολή.
Είναι η «τελική μάχη» για τον έλεγχο των Στενών του Hormuz, ενός περάσματος από το οποίο διέρχεται περίπου το 20% της παγκόσμιας προσφοράς πετρελαίου.
Και το διακύβευμα είναι πολύ μεγαλύτερο από τις τιμές της ενέργειας. «Όλα καταλήγουν στο ποιος ελέγχει τα Στενά του Hormuz», τονίζει ο Dalio, προειδοποιώντας ότι αν το Ιράν διατηρήσει τη δυνατότητα να ελέγχει ή ακόμη και να επηρεάζει τη διέλευση πλοίων, τότε, ανεξαρτήτως στρατιωτικών εξελίξεων, οι ΗΠΑ θα θεωρηθούν ηττημένες.
Η σύγκριση που κάνει είναι ιδιαίτερα βαριά ιστορικά.
Παραλληλίζει ένα ενδεχόμενο αμερικανικό στρατηγικό φιάσκο με την ταπείνωση της Βρετανίας στην Κρίση του Σουέζ το 1956, ένα γεγονός που σηματοδότησε το τέλος της ως παγκόσμιας αυτοκρατορικής δύναμης.
Σύμφωνα με τον ίδιο, πρόκειται για ένα μοτίβο που επαναλαμβάνεται εδώ και αιώνες: μια ανερχόμενη δύναμη αμφισβητεί την κυρίαρχη σε ένα κρίσιμο εμπορικό πέρασμα και ολόκληρος ο κόσμος παρακολουθεί, με τα κεφάλαια και τις συμμαχίες να μετακινούνται ταχύτατα προς τον τελικό νικητή.
Nτόμινο εξελίξεων
Ο Dalio προχωρά ακόμη πιο πέρα, περιγράφοντας ένα ντόμινο εξελίξεων που θα μπορούσε να πλήξει καίρια την αμερικανική ηγεμονία.
Εξηγεί ότι όταν μια υπερδύναμη είναι ήδη οικονομικά πιεσμένη και ταυτόχρονα εμφανίζει αδυναμία σε μια κρίσιμη γεωπολιτική αναμέτρηση, τότε οι συνέπειες είναι βαθιές και πολυεπίπεδες: η εμπιστοσύνη συμμάχων και δανειστών κλονίζεται, το δολάριο απειλείται ως παγκόσμιο αποθεματικό νόμισμα, τα κρατικά ομόλογα δέχονται πιέσεις και η αξία του νομίσματος υποχωρεί, ιδίως έναντι του χρυσού.
Την ίδια στιγμή, η κατάσταση στα Στενά του Hormuz παραμένει εξαιρετικά θολή και επικίνδυνη.
Το πέρασμα φέρεται να είναι ουσιαστικά κλειστό για τρίτη συνεχόμενη εβδομάδα, με ελάχιστες διελεύσεις πλοίων να καταγράφονται.
Οι δηλώσεις των πρωταγωνιστών εντείνουν την αβεβαιότητα.
Ο Donald Trump επιτίθεται στους συμμάχους για έλλειψη στήριξης και λίγο αργότερα να δηλώνει ότι οι ΗΠΑ δεν χρειάζονται κανέναν, ενώ από την άλλη πλευρά ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών Abbas Araghchi υποστηρίζει ότι τα Στενά είναι ανοιχτά, αλλά όχι για τους «εχθρούς».
Την ίδια ώρα, αιωρείται το ερώτημα αν το Ιράν έχει προχωρήσει σε ναρκοθέτηση της περιοχής, μια εξέλιξη που θα σήμαινε επικίνδυνη και πιθανώς μη αναστρέψιμη κλιμάκωση.
Ο Dalio δεν αφήνει πολλά περιθώρια αισιοδοξίας για διπλωματική διέξοδο, υποστηρίζοντας ότι οι συμφωνίες σε τέτοιες συνθήκες είναι ουσιαστικά άνευ αξίας.
Κατά την εκτίμησή του, η σύγκρουση οδηγείται αναπόφευκτα στην πιο σκληρή και επικίνδυνη φάση της.
Ασυμμετρία κινήτρων
Ιδιαίτερη έμφαση δίνει στην ασυμμετρία των κινήτρων μεταξύ των δύο πλευρών.
Για το Ιράν, ο πόλεμος έχει χαρακτήρα υπαρξιακό, καθώς συνδέεται με την επιβίωση του καθεστώτος, την εθνική ταυτότητα και τη θρησκευτική πίστη.
Αντίθετα, για τις ΗΠΑ, το ζήτημα συνδέεται περισσότερο με οικονομικές πιέσεις, όπως οι τιμές των καυσίμων, και με το εσωτερικό πολιτικό κόστος.
Σε αυτό το πλαίσιο, ο Dalio επισημαίνει ότι σε έναν παρατεταμένο πόλεμο δεν υπερισχύει απαραίτητα όποιος προκαλεί τον μεγαλύτερο πόνο, αλλά όποιος μπορεί να τον αντέξει περισσότερο.
Κατά την ανάλυσή του, η στρατηγική της Τεχεράνης θα είναι να παρατείνει τη σύγκρουση και να εξαντλήσει τις ΗΠΑ, επαναλαμβάνοντας ένα μοτίβο που έχει ήδη παρατηρηθεί σε προηγούμενες πολεμικές εμπλοκές της Ουάσινγκτον, όπως στο Βιετνάμ, το Αφγανιστάν και το Ιράκ.
Στο μεταξύ, ένα ακόμη μέτωπο ανοίγει στο οικονομικό πεδίο. Υπάρχουν ενδείξεις ότι το Ιράν εξετάζει σενάρια που θα μπορούσαν να υπονομεύσουν την κυριαρχία του πετροδολαρίου, επιτρέποντας τη διέλευση μόνο σε δεξαμενόπλοια που πραγματοποιούν συναλλαγές σε γουάν αντί για δολάρια.
Μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να προκαλέσει σοβαρούς τριγμούς στο παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό σύστημα.
Ο Donald Trump έχει ήδη καλέσει τους συμμάχους να συμμετάσχουν σε μια πολυεθνική αποστολή για την προστασία της ναυσιπλοΐας, ωστόσο η ανταπόκριση παραμένει περιορισμένη.
Το κρίσιμο ερώτημα είναι αν οι ΗΠΑ θα καταφέρουν να επιβάλουν τον έλεγχο και να αποκαταστήσουν την ελεύθερη διέλευση ή αν θα βρεθούν αντιμέτωπες με μια ιστορική ήττα.
Όπως καταλήγει ο Dalio, και οι δύο πλευρές γνωρίζουν ότι η τελική αναμέτρηση, αυτή που θα καθορίσει τον νικητή και τον ηττημένο, δεν έχει ακόμη δοθεί.
Και ίσως, μαζί της, να κρίνεται όχι μόνο η έκβαση μιας σύγκρουσης, αλλά το τέλος μιας ολόκληρης εποχής.
www.bankingnews.gr
Σε μια εκτενή και δραματική ανάλυση, ο ιδρυτής της Bridgewater Associates κρούει τον κώδωνα του κινδύνου: η αντιπαράθεση μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών, Ισραήλ και Ιράν δεν είναι απλώς μία ακόμη κρίση στη Μέση Ανατολή.
Είναι η «τελική μάχη» για τον έλεγχο των Στενών του Hormuz, ενός περάσματος από το οποίο διέρχεται περίπου το 20% της παγκόσμιας προσφοράς πετρελαίου.
Και το διακύβευμα είναι πολύ μεγαλύτερο από τις τιμές της ενέργειας. «Όλα καταλήγουν στο ποιος ελέγχει τα Στενά του Hormuz», τονίζει ο Dalio, προειδοποιώντας ότι αν το Ιράν διατηρήσει τη δυνατότητα να ελέγχει ή ακόμη και να επηρεάζει τη διέλευση πλοίων, τότε, ανεξαρτήτως στρατιωτικών εξελίξεων, οι ΗΠΑ θα θεωρηθούν ηττημένες.
Η σύγκριση που κάνει είναι ιδιαίτερα βαριά ιστορικά.
Παραλληλίζει ένα ενδεχόμενο αμερικανικό στρατηγικό φιάσκο με την ταπείνωση της Βρετανίας στην Κρίση του Σουέζ το 1956, ένα γεγονός που σηματοδότησε το τέλος της ως παγκόσμιας αυτοκρατορικής δύναμης.
Σύμφωνα με τον ίδιο, πρόκειται για ένα μοτίβο που επαναλαμβάνεται εδώ και αιώνες: μια ανερχόμενη δύναμη αμφισβητεί την κυρίαρχη σε ένα κρίσιμο εμπορικό πέρασμα και ολόκληρος ο κόσμος παρακολουθεί, με τα κεφάλαια και τις συμμαχίες να μετακινούνται ταχύτατα προς τον τελικό νικητή.
Nτόμινο εξελίξεων
Ο Dalio προχωρά ακόμη πιο πέρα, περιγράφοντας ένα ντόμινο εξελίξεων που θα μπορούσε να πλήξει καίρια την αμερικανική ηγεμονία.
Εξηγεί ότι όταν μια υπερδύναμη είναι ήδη οικονομικά πιεσμένη και ταυτόχρονα εμφανίζει αδυναμία σε μια κρίσιμη γεωπολιτική αναμέτρηση, τότε οι συνέπειες είναι βαθιές και πολυεπίπεδες: η εμπιστοσύνη συμμάχων και δανειστών κλονίζεται, το δολάριο απειλείται ως παγκόσμιο αποθεματικό νόμισμα, τα κρατικά ομόλογα δέχονται πιέσεις και η αξία του νομίσματος υποχωρεί, ιδίως έναντι του χρυσού.
Την ίδια στιγμή, η κατάσταση στα Στενά του Hormuz παραμένει εξαιρετικά θολή και επικίνδυνη.
Το πέρασμα φέρεται να είναι ουσιαστικά κλειστό για τρίτη συνεχόμενη εβδομάδα, με ελάχιστες διελεύσεις πλοίων να καταγράφονται.
Οι δηλώσεις των πρωταγωνιστών εντείνουν την αβεβαιότητα.
Ο Donald Trump επιτίθεται στους συμμάχους για έλλειψη στήριξης και λίγο αργότερα να δηλώνει ότι οι ΗΠΑ δεν χρειάζονται κανέναν, ενώ από την άλλη πλευρά ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών Abbas Araghchi υποστηρίζει ότι τα Στενά είναι ανοιχτά, αλλά όχι για τους «εχθρούς».
Την ίδια ώρα, αιωρείται το ερώτημα αν το Ιράν έχει προχωρήσει σε ναρκοθέτηση της περιοχής, μια εξέλιξη που θα σήμαινε επικίνδυνη και πιθανώς μη αναστρέψιμη κλιμάκωση.
Ο Dalio δεν αφήνει πολλά περιθώρια αισιοδοξίας για διπλωματική διέξοδο, υποστηρίζοντας ότι οι συμφωνίες σε τέτοιες συνθήκες είναι ουσιαστικά άνευ αξίας.
Κατά την εκτίμησή του, η σύγκρουση οδηγείται αναπόφευκτα στην πιο σκληρή και επικίνδυνη φάση της.
Ασυμμετρία κινήτρων
Ιδιαίτερη έμφαση δίνει στην ασυμμετρία των κινήτρων μεταξύ των δύο πλευρών.
Για το Ιράν, ο πόλεμος έχει χαρακτήρα υπαρξιακό, καθώς συνδέεται με την επιβίωση του καθεστώτος, την εθνική ταυτότητα και τη θρησκευτική πίστη.
Αντίθετα, για τις ΗΠΑ, το ζήτημα συνδέεται περισσότερο με οικονομικές πιέσεις, όπως οι τιμές των καυσίμων, και με το εσωτερικό πολιτικό κόστος.
Σε αυτό το πλαίσιο, ο Dalio επισημαίνει ότι σε έναν παρατεταμένο πόλεμο δεν υπερισχύει απαραίτητα όποιος προκαλεί τον μεγαλύτερο πόνο, αλλά όποιος μπορεί να τον αντέξει περισσότερο.
Κατά την ανάλυσή του, η στρατηγική της Τεχεράνης θα είναι να παρατείνει τη σύγκρουση και να εξαντλήσει τις ΗΠΑ, επαναλαμβάνοντας ένα μοτίβο που έχει ήδη παρατηρηθεί σε προηγούμενες πολεμικές εμπλοκές της Ουάσινγκτον, όπως στο Βιετνάμ, το Αφγανιστάν και το Ιράκ.
Στο μεταξύ, ένα ακόμη μέτωπο ανοίγει στο οικονομικό πεδίο. Υπάρχουν ενδείξεις ότι το Ιράν εξετάζει σενάρια που θα μπορούσαν να υπονομεύσουν την κυριαρχία του πετροδολαρίου, επιτρέποντας τη διέλευση μόνο σε δεξαμενόπλοια που πραγματοποιούν συναλλαγές σε γουάν αντί για δολάρια.
Μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να προκαλέσει σοβαρούς τριγμούς στο παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό σύστημα.
Ο Donald Trump έχει ήδη καλέσει τους συμμάχους να συμμετάσχουν σε μια πολυεθνική αποστολή για την προστασία της ναυσιπλοΐας, ωστόσο η ανταπόκριση παραμένει περιορισμένη.
Το κρίσιμο ερώτημα είναι αν οι ΗΠΑ θα καταφέρουν να επιβάλουν τον έλεγχο και να αποκαταστήσουν την ελεύθερη διέλευση ή αν θα βρεθούν αντιμέτωπες με μια ιστορική ήττα.
Όπως καταλήγει ο Dalio, και οι δύο πλευρές γνωρίζουν ότι η τελική αναμέτρηση, αυτή που θα καθορίσει τον νικητή και τον ηττημένο, δεν έχει ακόμη δοθεί.
Και ίσως, μαζί της, να κρίνεται όχι μόνο η έκβαση μιας σύγκρουσης, αλλά το τέλος μιας ολόκληρης εποχής.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών